HomeKennisbank

Kennisbank

SOM betekent Serviceable Obtainable Market. Dit is de vertaling van je strategie en je capaciteiten naar een realistisch marktaandeel binnen je SAM. Hier toon je aan hoeveel omzet je in de eerste jaren daadwerkelijk denkt te behalen. Het is dé plek om ambitie en realisme samen te brengen.

Waarom is SOM belangrijk?

Investeerders prikken direct door onrealistische groeiverwachtingen heen. Een goed uitgewerkte SOM laat zien dat je je concurrentie begrijpt, een duidelijke go-to-market strategie hebt en aannames durft te onderbouwen. Het maakt je verhaal geloofwaardig en toont dat je grip hebt op de weg naar groei.

Hoe bereken je SOM?

  • Concurrentieanalyse: hoe groot is het marktaandeel dat je realistisch kunt winnen van bestaande spelers?
  • Go-to-market strategie: koppel je marketing- en salesaanpak aan concrete omzetdoelen.
  • Benchmarks: gebruik vergelijkbare bedrijven of cases om te laten zien dat jouw groeiverwachtingen haalbaar zijn.

Voorbeeld

Als je maaltijdbezorg-app in Europa in de eerste vijf jaar 5% van de markt kan pakken, dan is je SOM €5 miljard (5% van €100 miljard SAM). Dit getal moet altijd onderbouwd zijn met aannames over bijvoorbeeld marketingbudget, groeistrategie en conversiepercentages.

Verschil met TAM en SAM

  • TAM = de hele markt (theoretisch).
  • SAM = het deel dat bereikbaar is.
  • SOM = het deel dat je realistisch kunt pakken.

SAM betekent Serviceable Available Market. Dit is het deel van de TAM dat daadwerkelijk past bij jouw product, je verdienmodel en je distributiecapaciteit. Je kunt het zien als de subset van de totale markt die voor jou bereikbaar is.

Waarom is SAM belangrijk?

Waar de TAM vaak abstract en groot is, maakt SAM je verhaal concreet. Het laat zien dat je begrijpt dat je niet alles kunt bedienen, maar dat er een afgebakend marktsegment is waar je een relevante positie kunt opbouwen. Voor investeerders is dit vaak interessanter dan een enorme TAM zonder focus. SAM geeft ook inzicht in de haalbaarheid van je strategie: hoe groot is de markt waarin jij écht kunt concurreren?

Hoe bereken je SAM?

Een goede berekening vraagt om een scherp beeld van je doelgroep, je geografische scope en je verdienmodel:

  • Geografie: in welke landen of regio’s kun je echt actief zijn, gezien je distributie en wet- en regelgeving?
  • Doelgroep: wie heeft baat bij jouw product en wie kun je daadwerkelijk bereiken met je marketing en sales?
  • Businessmodel: welke prijspunten zijn realistisch voor jouw marktsegment?

Voorbeeld

Als je maaltijdbezorg-app zich eerst op Europa richt, is de Serviceable Available Market de totale waarde van de maaltijdbezorgmarkt in Europa. Stel dat dit €100 miljard bedraagt, dan is dat jouw SAM. Het is een veel realistischer getal dan de €500 miljard van de wereldwijde TAM.

Verschil met TAM en SOM

  • TAM = de hele wereldmarkt.
  • SAM = het deel van de markt dat jij praktisch kunt bedienen.
  • SOM = jouw realistisch marktaandeel in die Serviceable Available Market.

TAM staat voor Total Addressable Market. Het is de grootst mogelijke omzetkans voor jouw startup als je de volledige markt zou veroveren. Je kijkt hierbij naar de totale waarde van de markt waarbinnen jouw product of dienst actief is. TAM is dus niet wat je vandaag of morgen kan bereiken, maar de maximale potentie die de markt in theorie heeft.

Waarom is TAM belangrijk?

Investeerders gebruiken TAM om te beoordelen of jouw startup in een markt opereert die groot genoeg is om een significante groei door te maken. Een markt die slechts honderden miljoenen waard is, kan voor een investeerder minder interessant zijn dan een markt van meerdere miljarden. Tegelijkertijd is een té breed berekende TAM ongeloofwaardig: “we richten ons op de hele e-commerce markt” zegt niets over de haalbaarheid.

Een goed uitgewerkte TAM laat zien dat je weet waar de kansen liggen én dat je jouw marktbegrip kunt onderbouwen met data. Het helpt je ook om strategische keuzes te maken: richt je je op een niche of positioneer je je in een brede markt?

Hoe bereken je TAM?

Er zijn meerdere manieren om TAM te berekenen:

  • Top-down: je gebruikt externe onderzoeksrapporten, zoals van McKinsey, Gartner of Statista, en neemt de totale waarde van een marktsegment.
  • Bottom-up: je vertrekt vanuit je eigen prijsmodel en vermenigvuldigt dit met het aantal potentiële klanten. Dit is vaak geloofwaardiger omdat het direct aansluit bij jouw businessmodel.
  • Value-theory: je schat in hoeveel waarde jouw oplossing toevoegt en baseert daar een marktberekening op. Dit zie je vaak bij disruptieve innovaties.

Voorbeeld

Stel dat je een app bouwt voor maaltijdbezorging. De TAM is de wereldwijde waarde van de maaltijdbezorgmarkt, bijvoorbeeld €500 miljard. Dat betekent: als jouw app wereldwijd 100% marktaandeel zou hebben, is dit de theoretische omzetpotentie.

Verschil met SAM en SOM

  • TAM = de volledige taart (de totale markt).
  • SAM = de stukken taart die jij kunt bedienen (het relevante deel).
  • SOM = het stuk taart dat je realistisch kunt pakken (je haalbare aandeel).